De bedrijfsarts: wat mag wel en niet?

U wordt ziekgemeld en een paar dagen later valt er een oproep van de bedrijfsarts op de mat. Herkenbaar? Veel werknemers weten niet precies wat zo’n arts wel en niet mag vragen, beslissen of delen met de werkgever. Mag de bedrijfsarts bijvoorbeeld bepalen of u mag werken? En krijgt uw baas te horen wat er medisch aan de hand is? In dit artikel zetten we helder op een rij wat de bedrijfsarts wel mag, wat niet, en welke rechten u als werknemer heeft.

Wat doet een bedrijfsarts precies?

De bedrijfsarts is een arts die zich heeft gespecialiseerd in de relatie tussen gezondheid en werk. Anders dan u misschien denkt, behandelt hij u niet: hij adviseert. Zijn kerntaak is het beoordelen van uw belastbaarheid en het begeleiden van uw re-integratie. De basis hiervoor ligt in de Arbowet, die werkgevers verplicht om een bedrijfsarts of arbodienst te regelen voor hun personeel.

Bij ziekteverzuim is de bedrijfsarts de schakel tussen u, uw werkgever en soms uw behandelend arts. Hij kijkt niet naar uw klacht als ziekte op zich, maar naar de vraag: wat kunt u nog wel, en wat heeft u nodig om zo snel en verantwoord mogelijk terug te keren naar werk? Dat advies is voor de werkgever leidend bij het vormgeven van passend werk.

Verschil tussen bedrijfsarts en huisarts

Uw huisarts richt zich op het behandelen van uw aandoening. De bedrijfsarts richt zich op de gevolgen daarvan voor uw werk. Een burn-out wordt door de huisarts behandeld; de bedrijfsarts kijkt vervolgens hoeveel uur u kunt werken, welke taken u tijdelijk moet vermijden en wanneer u weer kunt opbouwen. De bedrijfsarts start dus geen behandeling en schrijft geen medicijnen voor.

Rol bij werkdruk en preventie

De bedrijfsarts is er niet alleen als u ziek bent. Ook bij werkdruk, dreigende overbelasting of preventie kan hij adviseren. Denk aan een spreekuur voor werknemers met beginnende klachten, of een advies aan de werkgever over het verminderen van werkstress. De Arbowet verplicht werkgevers zelfs om werkdruk actief aan te pakken, en de bedrijfsarts kan daarbij ondersteunen.

Wat mag een bedrijfsarts wel?

De bedrijfsarts heeft behoorlijk wat bevoegdheden, maar ze zijn allemaal gekoppeld aan één doel: een goed advies over uw belastbaarheid en re-integratie. De Wet verbetering poortwachter verplicht werkgever en werknemer om binnen twee jaar samen te werken aan terugkeer naar werk, en de bedrijfsarts speelt daarin een centrale rol.

Medische informatie opvragen

De bedrijfsarts mag medische informatie opvragen die nodig is voor zijn advies. Dat kan betekenen dat hij contact opneemt met uw huisarts of specialist — maar alleen met uw toestemming. Hij mag ook zelf onderzoek doen tijdens het spreekuur, zoals vragen stellen over uw klachten, beperkingen en hersteltijd.

Advies geven over belastbaarheid

Op basis van het spreekuur geeft de bedrijfsarts een advies over wat u wel en niet kunt. Bijvoorbeeld: “maximaal vier uur per dag, geen zwaar tillen, wel administratief werk”. Dat advies gaat naar u en naar de werkgever, maar zonder medische details.

Contact met de werkgever

De bedrijfsarts mag met uw werkgever overleggen over uw functionele mogelijkheden. Dat gebeurt vaak in een zogenoemd casusoverleg. Wat hij daarbij deelt, blijft beperkt tot wat de werkgever echt moet weten om passend werk te kunnen regelen.

Wat mag een bedrijfsarts niet?

Er zijn duidelijke grenzen. De bedrijfsarts is gebonden aan het medisch beroepsgeheim en aan de AVG (Algemene verordening gegevensbescherming). Dat betekent dat hij zorgvuldig moet omgaan met uw gegevens en niet zomaar alles mag delen.

Geen diagnose delen met werkgever

De werkgever krijgt nooit uw diagnose te horen. Niet “mevrouw Jansen heeft een burn-out”, maar wel “mevrouw Jansen kan de komende zes weken maximaal vier uur per dag belast worden met lichte administratieve taken”. De medische oorzaak blijft dus achter de schermen.

Geen behandeling starten

De bedrijfsarts behandelt u niet. Hij verwijst u niet naar een fysiotherapeut als behandelend arts en schrijft geen medicatie voor. Hij kan wel adviseren om met uw huisarts te overleggen, maar de behandeling zelf valt buiten zijn rol.

Geen verboden vragen stellen

De bedrijfsarts mag niet alles vragen. Vragen over uw privéleven, geloof, seksuele geaardheid of een zwangerschapswens zijn verboden als ze niet relevant zijn voor uw belastbaarheid. Ook mag hij niet zonder uw toestemming informatie bij uw huisarts opvragen.

Privacy en uw rechten als werknemer

U bent niet machteloos tegenover de bedrijfsarts. U heeft wettelijke rechten, en toezichthouders zoals de Autoriteit Persoonsgegevens en beroepsorganisatie KNMG houden de beroepsgroep scherp.

Inzage in uw dossier

U heeft recht op inzage in uw medisch dossier bij de bedrijfsarts. U mag ook een kopie opvragen en laten corrigeren als er fouten in staan. Dit recht volgt uit de AVG.

Toestemming en vertrouwelijkheid

De bedrijfsarts mag alleen medische informatie met anderen delen als u daar toestemming voor geeft, of als de wet dat verplicht. Alles wat u tijdens het spreekuur bespreekt, valt onder het medisch beroepsgeheim.

Klachtenprocedure

Bent u het niet eens met de bedrijfsarts? Dan kunt u een second opinion aanvragen, een klacht indienen bij de arbodienst of bij het tuchtcollege voor de gezondheidszorg. Bij ernstige privacyschendingen kunt u terecht bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

De bedrijfsarts en re-integratie: wat mag de werkgever vragen?

De werkgever mag niet alles vragen. Hij mag alleen weten wat functioneel relevant is: welke beperkingen u heeft en welke mogelijkheden er zijn. De medische oorzaak is voor hem geen informatie waar hij recht op heeft.

Wat mag de werkgever wel weten?

De werkgever mag weten:

• Dat u ziek bent en wanneer u naar verwachting (deels) kunt terugkeren;
• Welke functionele beperkingen u heeft (bijvoorbeeld: niet tillen boven 5 kilo);
• Welke aanpassingen of hulpmiddelen nodig zijn;
• Wat er in het Plan van Aanpak staat dat samen met u is opgesteld.

Wat hij niet mag weten: uw diagnose, uw medicatie, uw behandeltraject of andere medische details.

Samenwerken aan re-integratie

U, de werkgever en de bedrijfsarts werken samen aan uw terugkeer. Dat legt u vast in een Plan van Aanpak. Na een jaar toetst het UWV of beide partijen zich voldoende hebben ingespannen: de Poortwachterstoets. Zonder goede samenwerking riskeert de werkgever een loonsanctie.

Veelgemaakte misverstanden over de bedrijfsarts

Er doen nogal wat mythes de ronde. We zetten de meest voorkomende op een rij.

Mythe: de bedrijfsarts is de baas

De bedrijfsarts beslist niet of u mag werken. Hij adviseert. Uw werkgever beslist vervolgens of hij dat advies opvolgt — en als u het er niet mee eens bent, kunt u een second opinion aanvragen. Uiteindelijk beslist u zelf of u uw werk uitvoert, binnen de grenzen van uw mogelijkheden.

Mythe: alles is vertrouwelijk

Bijna alles is vertrouwelijk, maar niet absoluut. Functionele beperkingen worden met de werkgever gedeeld, omdat die nodig zijn voor re-integratie. Medische details blijven geheim. Het is dus niet zwart-wit.

Veelgestelde vragen

Mag ik weigeren naar de bedrijfsarts te gaan?

U bent wettelijk verplicht mee te werken aan re-integratie. Weigert u zonder geldige reden, dan kan de werkgever uw loon opschorten. Overleg bij twijfel altijd eerst met uw werkgever of de arbodienst.

Mag mijn werkgever mijn medisch dossier inzien?

Nee. Uw medisch dossier bij de bedrijfsarts is vertrouwelijk. De werkgever krijgt alleen functionele informatie, nooit medische details.

Wat als ik het niet eens ben met het advies van de bedrijfsarts?

U kunt een second opinion aanvragen bij een andere bedrijfsarts. Ook kunt u een klacht indienen bij de arbodienst of het tuchtcollege.

Mag de bedrijfsarts contact opnemen met mijn huisarts?

Alleen met uw uitdrukkelijke toestemming. Zonder die toestemming mag hij geen informatie bij uw huisarts opvragen.

Wie controleert de bedrijfsarts?

De bedrijfsarts valt onder het medisch tuchtrecht, de KNMG-richtlijnen en de Autoriteit Persoonsgegevens voor privacyzaken.

De bedrijfsarts is er dus voor uw belastbaarheid en re-integratie, niet om uw medische leven met uw baas te delen. U houdt de controle over uw medische privacy, en u heeft het recht om adviezen aan te vechten als ze niet kloppen. Weet u waar u staat, dan is een gesprek met de bedrijfsarts een stuk minder spannend.